نقش کلسیم در فیزیولوژی درختان میوه

حداقل 60% کل کلسیم در دیواره سلولی گیاهان قرار دارد که مهمترین نقش کلسیم در فیزیولوژی درختان میوه به وسیله عمل تراوش سبب سفتی میوه می شود و به مقدار زیادی میوه را در مقابل میکرو ارگانیسم هایی که تلاش دارند با شکستن پکتین ها وارد میوه شوند محافظت می نماید.

کلسیم موجود در محیط نیز میتواند باعث تسریع جذب یون مثبت پتاسیم در مقابل یون مثبت سدیم بشود. مهمترین اثر کلسیم در تنظیم فعالیت تنفسی گیاه است. میوه حاوی کلسیم کم ٬ سرعت تنفس خیلی بالایی دارد. یعنی تنفس با غلظت کلسیم نسبت عکس دارد. افزودن منگنز باعث تسریع در تجمع کلسیم در برگ های سیب میگردد.

در مقابل زمانی که کلسیم به اندازه کافی در غلظت بالایی در خاک وجود دارد ٬ افزودن منیزیم تجمع کلسیم را کاهش می دهد.

نقش کلسیم در فیزیولوژی درختان میوه

سرعت حرکت نزولی کلسیم خیلی آهسته است چرا که به طور کلی فقط به میزان خیلی کم در آوند آبکش انتقال میابد. به منظور افزایش کلسیم میوه باید مستقیما روی میوه مورد نظر محلول پاشی شود. زیرا کلسیمی که روی برگ پاشیده شود به میوه یا قسمت های دیگری از درخت منتقل نمی گردد.

عوامل موثر در جذب کلسیم :

1- وجود آمونیوم در ناحیه ریشه که باعث کاهش جذب کلسیم می گردد.

2- یون های منگنز که با انتقال کلسیم رقابت می کنند.

3- رشد سریع شاخه که رقابتی را در زمینه انتقال کلسیم میوه دارد.

مطالب مرتبط:
تاثیر کمبود پتاسیم در گیاه سیب زمینی
محلول پاشی پاییزه درختان میوه

علایم کمبود شدید کلسیم

علایم کمبود شدید کلسیم را میتوان به صورت بد شکلی و زرد شدن برگ ها ملاحظه نمود. علي رغم آنكه خاك هاي زراعي كشور ما آهكي بوده و كلسيم يكي از فراوان ترين عناصر پوسته (6.3 درصد) را تشكيل مي دهد، ولي به دلايل متعدد من جمله حركت بسيار كند و دشوار در درون گياه مشكلاتي را براي درختان ميوه مخصوصاً‌ ميوه هايي كه انبارداري مي شوند و نيز برخي از محصولات زراعي( مانند توت فرنگي، گوجه فرنگي،‌ هندوانه و ….)، گياهان زينتي (بريده) و سبزي ها ايجاد كرده است.

در گياه بخشي از كلسيم به عنوان ماده ساختماني به شدت پيوند خورده و قسمت ديگر در ديواره سلول ها و سطح خارجي غشاي پلاسمايي به صورت قابل تبادل موجود مي باشد. سوال مهم اين است كه چرا علي رغم آهكي بودن اكثر خاك هاي زراعي ايران، برخي محصولات كشاورزي از قبيل هندوانه،‌گوجه فرنگي و صيفي جات عوارض فيزيولوژيكي ناشي از كمبود كلسيم را نشان مي دهند؟ در پاسخ به اين سوال، علت را مي توان چنين توضيح داد كه حركت كلسيم در درون گياهان بسيار كند بوده و به دليل محصور شدن آن در واكوئل ها و غلظت پايين در سيتوزول حركت آن در درون گياه فقط از طريق آوندهاي چوبي امكان پذير مي باشد.

نقش کلسیم در فیزیولوژی درختان میوه درحفظ كيفيت میوه

غلظت كلسيم در برخي از گياهان حتي اگر به ده درصد وزن خشك نيز برسد، علائم مسموميت ايجاد نمي نمايد. در سيب وگلابي به خاطر نگهداري آنها به مدت طولاني تر، تاثير مقدار كلسيم ميوه درحفظ كيفيت آن در طول انبارداري نمايان تر است. به دليل نقش كلسيم دراستحكام ديواره سلولي، ميوه هايي كه تجمع كلسيم در آنها بيشتر است، قابليت و طول عمر انبارداري در آنها افزايش مي يابد و در كشور ما يكي از علل مهم پايين بودن كيفيت ميوه وگل هاي بريده و در نتيجه پائين بودن خاصيت انبارداري آنها، كمي غلظت كلسيم در آنها مي باشد.

مصرف كودهاي ازته فراوان و هرس شديد تاثير مضاعفي بر كمبود كلسيم مي گذارند

مصرف كودهاي ازته فراوان و هرس شديد تاثير مضاعفي بر كمبود كلسيم مي گذارند. نسبت ازت به كلسيم (N/Ca) در ميوه بايستي در حدود 10 باشد و زماني كه اين نسبت برقرار باشد تقريباً‌ هيچ عارضه اي مخصوصاً‌ عوارض فيزيولوژيك (لكه تلخ،‌آردي شدن، پوكيدگي، اسكالد و …..) مطرح نمي باشد. ولي وقتي اين نسبت به بيشتر از 20 افزايش يابد(حتي با كلسيم برابر در هر دو نسبت) عوارض فيزيولوژيكي مشاهده مي گردد. با توجه به وظايف مهم كلسيم در گياه به خصوص عمل آن در پايداري ساختمان ديواره سلولي و پايداري غشاء سلولي، اين عنصر عوارض فيزيولوژيكي نظير نرم شدن گوشت، آردي شدن و لكه تلخي سيب دارد.

نقش کلسیم در فیزیولوژی درختان میوه

تجمع کلسیم را در میوه ها

تجمع کلسیم را در میوه ها به دو مرحله عمده می توان تقسیم نمود:

مرحله اول) جذب سریع کلسیم که 4 تا 6 هفته پس از اتمام گل ادامه دارد.

مرحله دوم) جذب کلسیم محدودتر شده و رشد میوه سریع تر و غلظت کلسیم کاهش می یابد.

باید در طول مرحله اول تمام اقدامات لازم را برای افزایش کلسیم انجام داد.

میزان کلسیم پایین در بافت میوه سبب می شود که میوه در طی مدت زمان نگهداری سریع تر نرم گردد و همچنین اسکالد و عوارض مربوط به دماهای پایین و پوسیدگی میوه نیز با سرعت بیشتری پیشرفت کند.

محلول پاشی کلسیم

برای جلوگیری از لهیدگی و حفظ سفتی میوه محلول پاشی با کلسیم در 4 نوبت توصیه می گردد.

نوبت اول حداکثر 4 هفته بعد از اتمام گل و تکرار هر 14 روز و آخرین محلول پاشی 14 روز قبل از برداشت انجام می شود.

محلول پاشی با کلسیم قبل از برداشت با کاهش تولید اتیلن و تنفس، تاخیر در پیری را بدنبال داشته و طول عمر انبارداری را افزایش می دهد.

میوه های درشت خاصیت انبارداری ضعیفی دارند به دلیل  کاهش سریع کلسیم در آنها  و برعکس میوه های ریز که کلسیم بالایی دارند، عمر انبارداری بالایی نیز دارند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.