کود دهی و تغذیه درختان انگور

کوددهی و تغذیه درختان انگور با توجه به اهمیت میوه انگور در زنجیره تولیدی میوه ای و اقبال مردم به خصوص به دلیل کیفیت آن از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است که به لحاظ اهمیت آن به طور ویژه در این مقاله بدان پرداخته خواهد شد.

انگور از خانواده ویتاسه است و دارای چندین جنس و گونه است. دو زیر جنس Muscadinae، Euvitis از تظر تغذیه مهم هستند و به جنس vitis تعلق دارند. در جهان جایگاه مهمی دارد. ایران یازدهمین کشور تولید کننده انگور است. در اکثر مناطق کشور شامل مناطق سردسیر شمالی تا مناطق کویری و جنوبی قابل کشت است. مهم ترین تولید کنندگان انگور استان های خراسان، قزوین، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی هستند.

مهم ترین ارقام تازه خوری

مهم ترین ارقام تازه خوری شامل یاقوتی، خلیلی بیدانه سفید و قرمز، عسگري، سفید فخري، سرخ فخري، صاحبی، شیرازي، تبرزه، لعل سفید و قرمز می‌باشد. این میوه یکی از منابع تغذیه برای تامین انرژی است. قابلیت خشک شدن برای تهیه کشمش را دارد. مهم ترین کاربردهای انگور از جمله تازه خوري و تهیه کشمش، کنسانتره، آبمیوه، فرآورده هاي تخمیري، مربا، شیره و روغن بذر انگور می‌باشد.

انگور بومی مناطق معتدل و گرم است، ولی ارقام مختلف آن از نواحی سردسیر تا نیمه گرمسیر پراکنده شده اند. حداکثر دمای قابل تحمل انگور 38 تا 40 درجه سانتی گراد است و در دمای منفی 15 درجه سانتی گراد به انگور خسارت وارد می‌شود. دوره رشدی انگور بین 5 تا 6 ماه طول می‌کشد و در این دوره باید دما بین 20 تا 24 درجه سانتی گراد باشد.

زیرا دماهای بالا و پایین باعث بروز تنش دمایی شده و کیفیت انگور کاهش می‌یابد و باعث ایجاد پیری قبل از بلوغ می‌شود. باردهی انگور از 4 تا 5 سالگی شروع شده و بیشترین عمر آن 60 تا 70 سال است. انگور برای گرده افشانی به باد نیاز دارد.

انگور

مراحل رشدی گیاه انگور

خواب زمستانه، توم جوانه، مرحله کرکی شدن، باز شدن جوانه ها، ظهور اولین برگها، مرحله 2 تا 3 برگی، مرحله 5 تا 6 برگی، طویل شدن گل آذین، نمو کامل گل آذین، شروع گلدهی، اوایل گلدهی، گلدهی کامل، اواخر گلدهی، تشکیل میوه و تورم حبه ها، حبه های کوچک، تماس حبه ها با هم، رسیدن و تغییر رنگ حبه ها، رسیدن کامل و برداشت و خزان برگها.

خاک و آب مناسب برای کاشت گیاه انگور

انگور به خاکهای آهکی حساس نیست، ولی نباید در خاکهای سنگین و بدون زه کشی کشت شود. pH مناسب برای رشد این گیاه بین 6 تا 7 است و شوری آن باید کمتر از 2000 میلی موس بر سانتی متر مربع باشد. استفاده از کودهای آلی مانند کودهای دامی پوسیده یا کمپوست به همراه انواع کودهای شیمیایی بسیار مهم است. مقدار سدیم تبادلی خاک انگور باید بین 2 تا 10 باشد و بیشتر از این مقدار مناسب نیست.

مقدار آب مورد نیاز در تغذیه درختان انگور

مقدار آب مورد نیاز برای رشد انگور بین 5 تا 7 هزار متر مکعب برای هر هکتار در هر سال است. البته در آبیاری قطره ای این مقدار 4 تا 5 هزار متر مکعب در سال است. درختان انگور نسبت به کلر خاک حساس هستند. همچنین انگور به مقدار بور آب آبیاری هم حساس است و مقدار این عنصر در آب نباید از 0.5 تا 1 پی پی ام بیشتر باشد. هرچقدر مقدار شوری بیشتر شود مقدار عملکرد کاهش می‌یابد.

نمونه برداری برای آزمون خاک در  باغ هاي انگور با توجه به شکل هندسی باغ، در بـین ردیـف هـا و از قسـمت سـایه انـداز درخت از دو عمـق 30-0 و 60-30 سـانتی متـري مـی‌باشـد. زیـرا بیشـترین محـل تجمـع ریشه هاي جذب کننده مواد غذایی درخت در این اعماق قرار دارند. به طـور کلـی بهتـرین زمان نمونه برداري از خاك، قبل از احداث باغ است زمان مناسب نمونه برداري از خـاك پـس از احداث باغ، با توجه به منطقه از اواخر زمستان تا اوایل بهار به صورت مرکب براي هر عمـق می باشد.

مقدار حد بحرانی عناصر در آزمون خاک در باغات انگور

حد بحرانی کربن آلی کمتر از 2 درصد، فسفر 10 تا 15، پتاسیم 250، روی، مس و  بور 1 میلی گرم و آهن 8 میلی گرم و منگنز 5 میلی گرم بر کیلو گرم است. برای هر 30 تن محصول باغات انگور حدود 100 کیلوگرم نیتروژن، 70 کیلوگرم فسفر و 150 کیلوگرم پتاسیم مصرف شود.

اگر میزان فسفر خاکی کمتر از 10 میلی گرم در کیلوگرم بود و میزان پتاسیم آن بین 150 تا 250 میلی گرم در کیلوگرم باشد میزان محصول آن 50 تن در هکتار و در سیستم آبیاری قطره ای 300 کیلوگرم اوره، 150 کیلو گرم آن در اواخر زمستان و بقیه در اوایل فصل، و در زمان رسیدن میوه مصرف می‌شود.

میزان کود پتاسه قابل توصیه آن از منبع سولفات پتاسیم به میزان 100 تا150 کیلوگرم در هکتار و زمان مصرف آن 50 درصد در اواخر زمستان در چالکود و مابقی آن به صورت کود آبیاري در مراحل مهم یعنی در زمان غوره شدن و درشت شدن میوه به صورت محلول در آب استفاده می شود. اگر مقدار پتاسیم خاک بالاتر از 300 میلی گرم در کیلوگرم باشد با مصرف پتاسیم بیشتر کمبود منیزیم و کلسیم ایجاد می‌شود.

در این شرایط مصرف 10 تا 15 کیلوگرم کودهای پتاسه در مراحل مختلف تشکیل میوه مشکلی ندارد. کمبود منیزیم و کلسیم در انگور موجب ریزش و لهیدگی حبه ها و کاهش کیفیت و انبارمانی انگور می‌شود حتی وقتی که علایم بر روي برگها ظاهر نمی‌شود. اهمیت و اولویت عناصر برای انگور به ترتیب بیشتر به کمتر از کلسیم، نیتروژن، پتاسیم، بر، منیزیم، فسفر، مس، آهن، منگنز و روی است.

منابع کودی قابل توصیه تغذیه درختان انگور

کودهای آلی شامل کودهای حیوانی، اسیدهای هیومیک، اسیدهای آمینه، ورمی کمپوست هستند. کودهای حیوانی حتما باید پوسیده باشند و می‌توانند منشا گوسفند، گاو، اسب یا مرغ باشند.

بهترین روش مصرف کود دامی در درختان انگور به صورت چالکود و در آخر اسفند ماه به مقدار 5 کیلو گرم به ازای هر درخت است. مصرف هیومیک اسید باعث افزایش عملکرد انگور به میزان 35 درصد شده است. بهترین زمان مصرف هیومیک اسید در زمان تورم جوانه، ظهور خوشه، ارزنی شدن و غوره شدن مقدار 3 تا 5 لیتر در هکتار به همراه آبیاری است.

استفاده از کودهای دارای اسید آمینه باعث افزایش رشد محصولات زراعی و افزایش سنتز پروتئین در کلیه محصولات می‌شود. همچنین باعث مقاوم تر شدن گیاهان نسبت به تنشها و افزیش جذب و تقویت سیستم ایمنی گیاه است. در زمان تورم جوانه ها، ارزنی شدن انگور، مصرف اسید آمینه همراه پتاسیم، در زمان ظهور خوشه گل و شروع رنگ دادن میوه اسیدآمینه در زمان ارزنی شدن انگور و غوره شدن، اسید آمینه همراه کلسیم به صورت محلولپاشی توصیه می گردد.

مصرف ورمی کمپوست در نهالستان انگور 1 تا 2 کلو گرم در هر متر مربع، در باغات انگور 5 تن در هکتار و به شکل چالکود 2 کیلو گرم برای هر درخت است.

مطالب مرتبط :
همه چیز درباره انگورهای ایران | از غوره تا میوه
احداث و نگهداری باغات دیم انگور

روش چالکود در تغذیه درختان انگور

بسته به سن و حجم شاخ و برگ بوته، دو تا چهار چاله به قطر 30 تا 50 و به عمق 30 تا 40 سانتیمتر در قسمت انتهایی سـایه انـداز درخـت و در مسیر عبور آب حفر نموده و توسط مخلوط کودهاي آلی و شیمیایی پر می‌شود. در باغهـایی که با آبیاري قطرهاي آبیاري می‌شوند، چاله هـا بایـد در زیـر قطـره چکانهـا قـرار داده شـوند. بهترین زمان تغذیه به روش چالکود پایان فصل خواب و قبل از شروع فصل رشد است.

مقدار کودهای مورد استفاده در چالکود 250 تا 450 گرم نیترات آمونیوم در مناطق سردسیری و سولفات آمونیوم در سایر مناطق بر حسبب سن درخت، 100 گرم سوپرفسفات تریپل، 500 گرم سولفات پتاسیم، 300 گرم سولفات منیزیم، 150 گرم از هر کدام از کودهای سولفات آهن، سولفات روی، سولفات منگنز و 50 گرم از کودهای سولفات مس و اسید بوریک. همه این مواد با 5 کیلو گرم کود دامی پوسیده همراه شود.

علائم کمبود عناصر در انگور:

کمبود نیتروژن

کمبود ازت

کمبود فسفر

فسفر

کمبود پتاسیم

پتاسیم

کمبود آهن

آهن

کمبود منیزیم

کمبود منیزیم
کمبود منیزیم

کمبود منگنز

کمبود منگنز

کمبود بر

کمبود بر

منبع:
راهنماي تغذیه گیاهی انگور، مهرزاد مستشاري، اعظم خسروي نژاد، احمد بایبوردي، مجید بصیرت، احمد اخیانی، محمد حسین سدري، عزیز مجیدي-1396

2 نظرات
  1. ترقي می گوید

    مطالب شما در مورد انگور كامل و عالي بود
    سپاس فراوان

    1. مجید ضیایی پرور می گوید

      سپاس از شما برای پیگیری مطالب

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.