آبیاری قطره ای ،محاسن و معایب آن

0

آبیاری قطره ای چیست؟

آبیاری قطره ای که در آن آب از یک شبکه لوله کم فشار به صورت یک الگوی از قبل تعیین شده ، پخش می گردد. وسیله خروج آب به خاک « قطره ‏چکان « نام دارد .

قطره چکا نها از طریق یک نازل باریک یا مسیر جریان طویل ، فشار موجود در شبکه لوله را کاهش می دهند و موجب کاهش ‏دبی تخلیه تا حدود لیتر بر ساعت می شوند .

آب بعد از خروج از قطره چکان توسط نیروها ی کاپیلارتی و ثقل در نیمرخ خاک جریان می یابد ، بنابراین سطحی که به وسیله هر قطره چکان ‏خیس می شود با عوامل محدود کننده جریان افقی آب محدود می گردد .

در سیستم های قطره ای دور آبیاری یک روز و حتی در صورت نیاز ‏کمتر امکان پذیر است‎.
برای درختان و تا کها که گیاها نی دا ئمی با فاصله زیاد از یکد یگر می باشند ، قطره چکا نها به صورت واحد های ساخته شده مجزا بوده و ‏توسط یک زایده به خط انتقال آب مرسوم به « لوله فرعی قطره جکان « ، « شیلنگ لوله فرعی « یا « لوله فرعی « متصل می گردند‎.‎

برخی قطره چکانها به صورت لوله های اسپا گتی شکل بوده و چند خروجی دارند . این امر برای افزایش سطح خیس شده با حدا قل افزایش در ‏هزینه است .

برای گیاهان ردیفی کمتر دائمی ما نند گوجه فرنگی ، نیشکر و تو.ت فرنگی ، لوله فرعی و قطره چکا نها را با هم به صورت یک ‏واحد قابل جدا ساختن می سازند. که یا سوراخهایی به فواصل ۹ تا ۳۶ اینچ دارند مانند لوله دو محفظه ای ویا دیواره های متخلخلی دارند که آب ار ‏آنها به بیرون تراوش می نماید .

در هر دونوع سیستم قطره ای ، لوله های فرعی به خط انتقال آب مرسوم به « مانفولد « متصل می شوند‎.

آبیاری قطره ای

محاسن آبیار ی قطره ای

‎آبیاری قطره ای آسان ترین راه آب دادن به هر گیاه مانند درختان و تاکها ست و کمبود رطوبت خاک را قبل از پیداش مکش بالاتر اثر مصرف آب ‏به وسیله گیاه از طریق تبخیر و تعرق ، بر طرف می سازد .

یک سیستم آبیاری قطره ای به علت کا ربرد موثر آب و نیروی کارگردارای مزایای ‏آگرونومیکی ، آگروتکنیکی و اقتصادی منحصر به فرد است .
صرفه جوئی در میزان آب و هزینه ها : آ بیاری قطره ای هزینه های بهره برداری را کاهش می دهد و این مسئله اساسی در این روش جدید ‏است .

سیستم های قطره ای به آب کمتری نسبت به سایر سیستم های متداول آبیاری نیاز دارد . مثلاً‌ در باغات درختان جوان ، آبیاری با ‏سیستم قطره ای تنها نصف آب مورد نیاز آبیاری بارانی یا سطحی مصرف می کند .

با مسن تر شدن درختان ، صرفه جوئی در آب با سیستم ‏قطره ای کاهش می یابد ما هنوز برای بسیاری باغداران آبیاری موثر با سیستم قطره ای بعلت کمبود و قیمت بالای آب ، اهمیت دارد .

هزینه ‏کارگر برای آبیاری را می توان کاهش داد ، زیرا در سیستم قطره ای کافی است که پخش آب تنظیم گردیده و سیستم به کار انداخته شود . این ‏تنظیم ها توسط وسایل اتوماتیکی انجام می گیرد که نیاز به کارگر چندانی ندارد.‎

زراعت آسانتر‎


‎ ‎از آنجا که بیشتر سطح خاک هرگز با آبیاری قطره ای خیس نمی شود ، رشد علف هرز کاهش می یابد . در نتیجه هزینه کارگر و مواد ‏شیمیایی برای کنترل علف هرز پائین می آید .

همچنین چون با آبیاری قطره ای خاک کمتری خیس می شود ، عملیات زراعی دیگر در باغات را ‏می توان لاینقطع ادامه داد . مثلاً در گیاهان ردیفی ، فاروهائی که کارگران روی آنها راه می روند نسبتاً خشک و محکم باقی می‌ماند .

 آبیاری قطره ‏ای

‎ ‎کودها را می توان در آب آبیاری تزریق نمود که با این کار نیازی یه نیروی کارگر برای پخش آنها روی زمین نیست . برای این منظور ‏کودهای بسیار محلولی در بازار موجود بوده و انواع خدید آنها کودپاشی از طریق سیستم قطره ای را گسترده ساخته است .

بعلت کنترل بیشتر ‏روی محل و زمان پخش کود با سیستم قطره ای ، کارایی کود پاشی افزایش یافته است‏‎

‎به کارگیری آ‌ب شور‎

‎‎ ‎آبیاری های مکرر رطوبت خاک را در حدی نگه میدارد که بین دو حالت خیلی خشک و خیلی ترنوسان نمی کند و بیشتر قسمت های خاک از ‏هوای کافی برخوردار است .

خیس ماندن خاک بین آبیاریها ، نمکهای موجود در محلول را رقیق تر نگه میدارد . بهمین جهت در سیستم قطره ای ‏می توان از آب با شوری بیشتری نسبت به سایر روشها ی آبیاری استفاده کرد.‎


‎ ‎مورد استفاده در خاکهای صخره ای و شیب های تند : سیستم های آبیاری قطره ای را می توان طوری طراحی کرد که در هر نوع توپوگرافی ‏به نحو موثر قا بل استفاده باشد .

در اراضی صخره ای ، حتی اگر فاصله بین درختان نامنظم و اندازه آنها متفاوت باشد. می توان آبیاری قطره ‏ای را به نحوی موثر به کار گرفت زیرا آب بسیار نزدیک به هر درخت پخش می شود.

سایر مطالب:

چگونگی تزریق کود درسیستم آبیاری قطره ای

قطره چکان در آبیاری قطره ای و نقش و اهمیت آن

اهمیت آبیاری قطره ای در کشاورزی

روش هایی مانند آبیاری قطره ای و دیگر روش های آبیاری در کشاورزی از آن جهت حائز اهمیت هستند که بخش کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب در جهان است و در مناطق خشک ، کشت آبی ۵۰ تا ۸۵ درصد کل آب را مصرف می کند.

راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی ۳۰ تا ۳۵ درصد بوده و بخش بزرگی از آب استحصالی در مسیر انتقال به مزرعه تلف می شود. بیشترین تلفات آب به ترتیب در حین کاربرد آب در سطح مزرعه و انتقال اتفاق می افتد. چنانچه این گونه تلفات کاهش یابد ، راندمان افزایش می یابد .

یکی از روش های مدیریت آب در مزرعه و افزایش سطح زیر کشت آبیاری تحت فشار می باشد. که از جمله بهترین روش های آن نیز  می توان به آبیاری قطره ای با بازدهی حدود ۹۰ درصد اشاره کرد.

استفاده راحت از کودها یکی دیگر از مزایای آبیاری قطره ای می باشد که این امر باعث افزایش کارایی مصرف کود میگردد.

البته شرط موفقیت در آبیاری قطره ای و رسیدن به بالاترین پتانسیل این راه حل مناسب جهت استفاده بهینه از آب، این است که انتخاب ، طراحی ، اجرا و بهره برداری سیستم آبیاری قطره ای با دقت کافی و طبق اصول انجام بگیرد.

معایب آبیاری قطره ای‏‎

هزینه نسبتاً بالا ، گرفتگی قطره چکانها ، ایجاد شوری موضعی و پخش نا منظم و لکه لکه ای رطویت خاک از معایب اصلی سیستم های آبیاری ‏قطره ای بشمار می آیند‎


‎  ‎گرفتگی‎

چون خروجی فطره چکانها بسیار ریز هستند ، ذرات معدنی یا آلی موجب گرفتگی آنها می شوند . گرفتگی باعث کاهش دبی تخلیه ، غیر ‏یکنواختی پخش آب و در نتیجه صدمه به گیاه می گردد .

در برخی موارد ، ذراتی در آب آبیاری موجود است و قبل از ورود به شبکه لوله ها ‏تصفیه نمی شود . در موارد دیگر ، ذرات در داخل خط لوله یا با تبخیر آب از روزنه قطره چکانها بین آبیاریها وارد آب می شوند .

اکسید آهن ، ‏کربنات کلسیم و بقایای جلبک و میکروبها در بعضی سیستم های آبیاری تشکیل شده اند . تصفیه شیمیائی آب منجر به حذف یا کاهش مشکل گرفتگی ‏قطره چکانها می گردد .


بیشتر قطره چکانها ی قطره ای دارای فشار سرویس پائینی هستند ( ۳ تا ۲۰ پی اس آی ) . اگر مزرعه دارای شیب تندی باشد ، دبی قطره ‏چکان در خلال آبیاری تا حدود ۵۰ درصد پیش بینی شده تغییر کرده .

بعد از بستن آب ، قطره چکانهای پائین تر همچنان به تخلیه آب ادامه می ‏دهند . برخی گیاهان بیشتر و گیاهان دیگر کمتر آب دریافت می کنند‎

‎‎ شرایط خاک‎

بعضی خاکها دارای سرعت نفوذ نهایی کافی برای دریافت دبی تخلیه قطره چکانها نبوده و تولید روان آب یا شرایط ماندابی می نمایند .

با دبی ‏تخلیه ۱ گالن برساعت ، خاک بایستی دارای سرعت نفوذ نهایی ۵/۰ اینچ بر ساعت باشد تا قطر دایره تر شده در اطراف قطره چکاناز ۲ فوت ‏تجاوز نکند. معمولاً خاکهای شنی ، بویژه با لایه بندی افقی اندک ، برای آ بیاری قطره ای بسیار مناسب می باشند .

اینگونه لایه بندی برای ‏آبیاری قطره ای مفید است زیرا حرکت جانبی آب را افزایش داده و حجم بیشتری از خاک را مرطوب می سازد .

تجربه نشان داده است که ‏خاکهای دارای بافت متوسط مناسب آبیاری قطره ای بوده ، اما برخی خاکهای بافت ریز روان آب تولید کرده اند‏‎

‎  ‎تجمع نمک


نمکها در سطح خاک تجمع یافته و خطر بالقوه ای برای گیاه فراهم می سازد زیرا بارانهای سبک املاح را به ناحیه ریشه گیاه منتقل می سازد .

‏بنابراین ، وقتی بعد از دوره تجمع نمک باران می آید ، آبیاری بایستی طبق برنامه ادامه یابد تا به اندازه ۵ سانتی متر باران وارد خاک شود و نمکها ‏را از ناحیه ریشه گیاه خارج سازد.


در خلال آبیاری قطره ای ، نمکها در زیر سطح خاک و پیرامون حجم خیس شده خاک با قطره جکان نیز تجمع می یابد .

خشک شدن خاک بین ‏آبیاریها موجب حرکت معکوس آب خاک و اتنقال نمک از پیرامون ناحیه خیس شده به طرف قطره چکان می گردد. حرکت آب بایستی همیشه دور ‏از قطره چکان باشد تا از صدمات ناشی از نمک جلوگیری شود.

خطرات‎

اگر حوادث کنترل نشده ای موجب قطع آبیاری گردد ، به گیاه سریعاً صدمه وارد می شود . زیرا توان ریشه ها برای گرفتن آب و مواد غذائی ‏به حجم نسبتاً کوچک خاک خیس شده محدود می گردد .

جوندگان لوله های فرعی پلی اتیلن را می جوند برای رفع این مشکل و کنترل جوندگان ، ‏بایستی از لوله های فرعی از جنس پی وی سی استفاده کرد‏.

با شکستن خط لوله انتقال آب اصلی یا درست کار نکردن سیستم تصفیه ، مقداری مواد زاید وارد آب می شود . با بروز این گونه حوادث ، ‏تعداد زیادی از قطره چگانها دچار گرفتگی می شوند که بایستی تعمیر یا تعویض گردن.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Buttonتماس با ما ( اینجا کلیک کنید )