اهمیت کیفیت آب در گاوداری

آب ماده ای مغذی و ضروری و به همان اهمیت، کیفیت آب در گاوداری از ویژگی بسیار خاصی در تمام طول زندگی دام محسوب می شود . هر گاو روزانه بین 90 تا 180 لیتر آب مصرف می کند.

حتما شما از اثرات نوشیدن آب بر سلامت و عملکرد گاو و گله آگاه هستید ولی اگر همه آنها را به گاوداران بگوئید باز هم عده ای از گاوداران حاضر به گوش دادن به این توصیه ها در مورد اهمیت آب مصرفی گاوداری نیستند.

یک محقق و استاد دنشگاه ایالت میشیگان در آمریکا ذکر کرد که در آمریکا هیچ کس اطلاعات زیادی در مورد تأثیر کمیت و کیفیت آب در گاوداری ندارد. این موضوع مورد تحقیق او بوده و چهل و پنج سال است که نتایج بررسی های خود در باره آب مصرفی گاوداری ها را در اختیار گاودارها قرار داده است ولی فقط تعدادی از آنها به آن توجه کرده اند.

این محقق در یک سخنرانی با موضوع «کیفیت و مواد مغذی در آب مصرفی گاوداری ها» گفت: آب موضوعی پیچیده است که تأثیرات عمیقی دارد و می توان کل روز در باره آن صحبت کرد.

پیام های مهم در ارتباط با کیفیت آب در گاوداری

او سه پیام مهم و کلیدی را با گاوداران به اشتراک گذاشت:

  • نوشیدن آب فراوان و با کیفیت از مهمترین نیازهای غذایی گاو می باشد.
  • گاوها به ازای هر کیلوگرم وزن نسبت به دیگر حیوانات به آب بیشتری نیاز دارند.
  • آب می تواند فراوان و ارزان باشد.
  • آب با کیفیت و کمیت پایین می تواند بر سلامتی و تولید گاوها تأثیر زیادی داشته باشد.
  • معمولا هنگام تنظیم جیره، کیفیت و کمیت آب نادیده گرفته می شود.
  • سولفات، کلر، آهن، منگنز و نیترات از پنج عنصر مهم محلول در آب هستند که باید مورد توجه باشند.
  • راه های مؤثر دیگری هم برای تأمین این عناصر وجود دارد اما می توانند بسیار گران باشند.

 این محقق در سخنان خود سه سؤال مطرح کرد: آب چیست؟ آیا گاوها آب کافی دریافت می کنند؟ اگر کیفیت آب بد باشد باید چه کرد؟

 اندازه گیری کیفیت آب در گاوداری ، بدون داشتن ابزار اندازه گیری در هر گروه و پیگیری دقیق هر گاو مشکل می باشد، اما این سنجش برای تصمیمات مدیریتی آگاهانه دارای اهمیت هستند.

کیفیت آب در گاوداری

میانگین مصرف روزانه هر گاو با توجه به نژاد، آب و هوا، گاوداری و کیفت آن می تواند بسیار متفاوت باشد. مقدار آن بر اساس یک حساب تخمینی، روزانه بین ۱۵۱ تا ۱۸۹ لیتر برای هر گاو شیری می باشد. مصرف کم آب می تواند مصرف خوراک و تولید شیر را محدود کند و بر سلامتی، تولیدمثل و دستگاه ایمنی تأثیر منفی بگذارد.

عوامل موثر به مصرف کم آب

عوامل بسیاری می توانند به مصرف کم آب منجر شوند که عبارتند از: کوچک بودن آبشخور، کافی نبودن آب، تمیز نبودن آب یا پر نکردن سریع آبشخور. اما اغلب بدمزه بودن هم باعث کاهش مصرف آب است.

اولین سؤالی که همیشه در درجه اول از گاودارها باید پرسید این است که آیا شما از آبشخور آب می نوشید؟ اگر نه، انتظار نداشته باشید گاوها هم بنوشند. کاهش ناگهانی کیفیت آب به کاهش ۳۰ درصدی مصرف آن در هفته و کاهش مصرف خوراک و تولید شیر، بین ۲۰ تا ۳۰ درصد منجر می شود.

معمولا لازم است که برای تشخیص علت کاهش مصرف آب، آزمایش کم هزینه ای روی آب انجام شود. توصیه می شود این آزمایش هر ۳ تا ۴ ماه یکبار توصیه می شود. از میان تمامی مواد ارگانیک، سولفات، کلر، آهن، منگنز و نیترات، پنج جامد عمده قابل حل (TDS) در آب را تشکیل می دهند.

معمولا TDS پائین (مقدارتوصیه شده ۵۰۰ قسمت در هر میلیون) زیاد باعث تعجب نمی شود. یکی از این جامدات که استثناء می باشد آهن است، (ppm0.3 یا کمتر، طبق توصیه) زیرا ماده ای است که مقدار آن کم است و می تواند برای دام مشکلاتی را ایجاد کند، اما TDS را زیاد افزایش نمی دهد.

این محقق متوجه شد که میزان نیترات نسبتا بالا است (طبق توصیه او ppm10 یا کمتر) به خصوص در مناطقی که کود شیمیایی استفاده می شود. او عنوان کرد که: نیترات بدون شک بر عملکرد تولید مثلی برخی از گله ها اثرگذار است.

مراقب مقدار سولفات  موجود در آب مصرفی گاوداری باشید

مقدار سولفات و کلر (طبق توصیه ppm250 یا کمتر برای هر یک) مورد ارزیابی قرارگرفت. سولفات بیشترین عنصر محلول در آب را تشکیل می دهد. هر مقدار بالاتر از ppm250 می باشد باعث نگران می شود زیرا می تواند بر گاوها اثرگذار باشد. سولفات بین ppm250 تا ppm500 می تواند به اسهال و از دست دادن آب بدن به ویژه در گوساله ها و گاوهای زنده زا منجر شود.

جمع مقدار سولفات و کلر موجود در آب مصرفی گاوداری اگر بیش از ppm1000 در گاوهای دوشا باشد باعث افزایش اسهال، جفت ماندگی و جابجایی شیردان می شود و همچنین مصرف آب، ماده خشک و تولید شیر را کاهش می دهد. او هشدار داد در صورتی که مقدار سولفات به بیش از ppm500 برسد، باید به طور جدی به درمان پرداخت. اولین راه حل، یافتن منبع آب با مقدار سولفات کمتر است. اسمز معکوس بسیار گران قیمت است اما در پاک کردن ۹۵ درصد آلودگی ها مؤثر است. این روش در برخی گاوداری های بزرگ که با مشکل رو به رو هستند کاربرد دارد.

سولفات بالا در آب مصرفی گاوداری

این محقق ذکر کرد در رابطه با سولفات بالا در آب مصرفی گاوداری در صورتی که نتوانید منبع آب تمیزی پیدا کنید، تنها روش اقتصادی و معقول همین است.

تنظیم آهن، هم می تواند نسبتا ارزان و راحت باشد. پروکسید هیدروژن روش منتخب است و مزیت آن این است که می توان با دو ماده طبیعی به مشکل خاتمه داد: آب و اکسیژن. در این روش جلبک و لجن از بین می روند. نیمه عمر پروکسید اکسیژن تقریبا ۲ ساعت است. پراکسید هیدروژن بر خلاف کلر میکروب های شکمبه را از بین نمی برد.

کلید تولید شیر موفق، دسترسی آسان گاو به آب گوارا، تازه و پاکیزه است.

امروزه تجزیه و تحلیل های بیشتری روی آب انجام می شود زیرا تولید کنندگان و متخصصین تغذیه به کیفیت آب از لحاظ ویژگی های تغذیه ای و سلامت اهمیت می دهند.

کیفیت آب

کیفیت آب و ترکیبات آن از مزرعه ای به مزرعه دیگر ممکن است بسیار متفاوت باشد، حتی دو منبع آب در یک مکان مشابه ممکن است تفاوت هایی داشته باشند. به طور مثال در یک گاوداری از دو منبع آب استفاده می شد. یکی از آنها ppm1200 و دیگری ppm300 سولفات داشت.

متاسفانه سالها آب ppm1200 سولفاتی برای مصرف گاوها و آب ppm300 سولفاتی برای شست و شوی راهروها و جاهای دیگر استفاده می شد که پس از آزمون های لازم آب و تشخیص مشکل، اقدام به جابجایی منبع و لوله کشی شد. پس از مدتی مصرف ماده خشک گاوها و تولید شیر آنها افزایش یافت. تنها کاری که انجام شد تعویض منبع آب بود.

عموما برای بررسی مشکلات آب، باید دانست که آب از کجا و چگونه تامین می شود. آیا هدف شما تصحیح آلودگی باکتریایی آب است؟ آیا می خواهید آب عاری از گوگرد باشد؟ آیا می خواهید سختی آب را کاهش دهید؟ هدف شما هر یک از این موارد که باشد روش تان متفاوت خواهد بود.

مطالب مرتبط :
بستر مورد نیاز در پرورش گاو
اثرات استرس گرمایی در گله های گاو شیری

سختی آب و تاثیر آن بر کیفیت آب در گاوداری

سختی آب بر تمیزی تجهیزات اثر می گذارد. همچنین سطوح کلسیم، منیزیم، آهن و سولفات موجود در آب و نیز گوارا بودن آن در مصرف آب توسط گاو نقش بسیار مهمی دارند. به طور کلی ما باید اطلاعات بیشتری از آب مورد استفاده در گاوداری خود داشته باشیم. ما چاهی در زمین حفر می کنیم و به آب می رسیم. سپس اب را پمپ کرده و در اختیار گاو ها می گذاریم و انتظار داریم که گاوها آن را بنوشند، اما غافل از اینکه در موارد بسیاری این آب از کیفیت لازم برخوردار نیست.

روش های متفاوت تصفیه آب نتایج متفاوتی دارند. به عنوان مثال تصفیه آب با روش اسمز معکوس تنها 50% آب با کیفیت تولید می کند و در جوی آبی که از این فرایند حاصل می شود، رگه ای از نمک بر جا می ماند. این آب برای نواحی خشک مناسب نیست.

آب آشامیدنی گوساله

دسترسی به آب خوب برای سلامت و رشد گوساله ها ضروری است. به عنوان مثال در یک مزرعه پرورش گوساله که در آن آب آشامیدنی گوساله به روش اسمز معکوس تصفیه می شود. مادامی که اب عاری از عناصر موجود نباشد، مصرف آن توسط گوساله ها کاهش می یابد.

آزمایشگاه آزمونی را برای بررسی شاخص های تغذیه ای و سلامت آب به ویژه زمانی که DCAD (اختلاف آنیون-کاتیون جیره) در گاوهای خشک مورد توجه است معرفی می کند. بنا به دلایلی ما همیشه این واقعیت را نادیده می گیریم که املاح معدنی موجود در آب مانند املاح معدنی موجود در خوراک به صورت الکترو شیمیایی رفتار می کنند. همچنین ما از این نکته غافل می شویم که ترکیبات املاح معدنی موجود در اب ممکن است تعادل PH حیوان را مورد تاثیر قرار دهند.

با ارزیابی آب از لحاظ وجود یون های سنگین می توان بررسی کرد که گاوها به هنگام نوشیدن آب چه مقدار از این یون ها را دریافت می کنند. با استفاده از این بررسی ها، می توان اختلاف یون سنگین را بررسی کرد.

کیفیت آب در گاوداری

کیفیت آب در گاوداری و تاثیر اختلاف یونی در آن

در پاسخ به این سئوال که وجود املاح معدنی در آب و اختلاف یونی، چگونه تعادل جیره گاو را متاثر می سازند؟ با توجه به اینکه گاو می تواند روزانه 100 گرم یا بیشتر کلسیم، گوگرد یا دیگر املاح معدنی را به صورت مازاد تنها از آب دریافت کند، اگر این مسئله را در تنظیم جیره در نظر نگیرید، حفظ تعادل املاح معدنی برای گاو به درستی صورت نمی گیرد.

املاح معدنی که از آب سرچشمه می گیرند، در ترشحات ادراری قابل ردیابی هستند. در این موارد می توان املاح معدنی موجود در خوراک را کاهش داد و بدین ترتیب تا حدودی هزینه ها را برای تولید کنندگان کم کرد. همچنین از این طریق نمک و املاح معدنی کمتری از ادرار و کود وارد خاک می شوند.

با انجام بهترین برنامه های مدیریتی، برآوردی از تجزیه و تحلیل املاح معدنی موجود در آب و برقراری تعادل جیره به دست آورد.

به دست آوردن مقدار املاح معدنی موجود در آب، یکی از مواردی است که می توان با مدل ارزیابی آب انجام داد. املاح معدنی که وارد بدن دام می شوند، می توانند از دو منبع آب و خوراک سرچشمه بگیرند. بنابراین ما باید راهی پیدا کنیم که به خوبی بتوان از ترکیب این دو منبع بهره ببریم

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.