آفات درختان بادام و روشهای مبارزه با آنها

158

آفت به کلیه جانورانی گفته می شود که به گیاهان و اندام های گیاهی و محصولات کشاورزی آسیب می رساند، مانند حشرات، کنه ها، نماتد ها، جوندگان، پرندگان، حلزون ها واز جمله آفات درختان بادام … که در بین آفات بالاترین در صد خسارت مربوط به حشرات می باشد.

بنابراین حشرات از مهم ترین عوامل زیان آور محصولات  کشاورزی و از جمله آفات درختان بادام نیز محسوب می گردند که از زمان کاشت تا برداشت و به دنبال آن در انبار خسارت این گروه از جانوران قابل ملاحضه است.

در این فصل شایع ترین آفات را که بیشترین خسارات را به اندام های ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد می سازند به اختصار توضیح و سعی بر آن شده است که در روش مبارزه شیمیایی به زمان مناسب سم پاشی با توجه به مرحله حساس آفت، نوع سم و غلظت سم مصرفی تاکید گردیده است علاوه بر آن روش های دیگر مبارزه نیز پیشنهاد می گردد تا حشرات مفید در چرخه اکولوژیکی حفظ گردند.

زنبور مغز خوار بادام

مناطق انتشار ونباتات میزبان :

زنبور مغز خوار بادام درمناطق بادام کاری کشور انتشار دارد،  ولی در استان های آذربایجان شرقی ،چهار محال بختیاری و اصفهان بیشتر است ، این زنبور علاوه بر  بادام به آلو و زرد آلو نیز حمله میکند.

مورفولوژی زنبور مغز خوار بادام

طول حشره کامل ماده آن به 8-6 میلی متر می رسد در حالی که حشره نر بازه آن بین 6-4 میلی متر می باشد سر و سینه و شکم حشره کامل سیاه و أخر شکم قهوه ای روشن و شکم حشره دودکی شکل و اندازه آن در ترها  کوچکتر و در ماده ها بزرگ تر و متورم تر است. شاخک ها دارای 9 بند و از نوع زانویی لاروها بدون پا، کوتاه و قوسی شکل و در وسط برآمده می باشد و طول آن به  می رسد.

بعضی از قسمت های بدن لارو پوشیده از پرزهای ریز و کم رنگ شفیره آن بین 9-6 میلی متر است که در ابتدا به رنگ سفید براق و به تدریج ای تیره و سپس در آخر مراحل شفیرگی به رنگ سیاه در می آید.

علائم و نحوه خسارت:

طرز خسارت این حشره بدین ترتیب است که لارو آن طی مدت ۱۱ ماه زندگی و میوه از مغز بادام تغذیه می کند. در اثر تغذیه این آفت مقداری از میوه ها می ریزد که گاهی درصد ریزش میوه به ۵۰ درصد هم می رسد و مقداری از میوه ها نیز که در مراحل بعدی آلوده می شوند روی درخت خشک شده و حتی پس از برداشت محصول همچنان روی درخت باقی می ماند.

بیولوژی زنبور مغز خوار بادام

زنبور مغز خواراز آفات درختان بادام است که زمستان را به صورت لارو کامل در داخل میوه های خشک شده روی درختان بادام و یا روی سطح زمین می گذرانند و قبل از این که شکوفه های بادام باز شوند تبدیل به شفیره می شود و همزمان با ریختن گلبرگ ها حشرات کامل
ظاهر می شوند. در این موقع میوه بادام به صورت چغاله بوده و دارای پوست سبز و نرم می باشد.

زنبورهای نر و ماده پس از مختصر تغذیه از شبنم و مایعات دیگر، جفت گیری می نمایند سپس حشره ماده تخم های خود را که تعداد آن 150 عدد است در داخل میوه بادام قرار می دهد.

لاروهای جوان پس از خروج از تخم با حفر تونلی خود را به مغز می رساند و از مغزهای در حال رشد شروع به تغذیه می کنند. این حشره در سال یک نسل دارد ولی گاهی لاروهای کامل می توانند تا دو سال در داخل میوه های آلوده به حالت انتظار باقی بمانند.

زنبور مغز خوار بادام

طبق مشاهدات در داخل هر مغز بادام فقط یک عدد لارو زندگی می کند ولی بادام هایی که دارای دو مغز هستند، در داخل هر مغز یک لارو به طور مستقل زندگی می کنند.

کنترل زنبور مغز خوار بادام

  1. مبارزه مکانیکی ،جمع آوری و مدفون کردن بادام های آلوده از روی درخت و سطح زمین در پاییز و زمستان به صورت گروهی (در بادامستان های مجزا که با فاصله بیشتری از سایر باغ ها واقع شده اند مناسب ترین روش مبارزه می باشد).
  2.  کشت ارقام مقاوم و حذف ارقام حساس در مناطق با آلودگی وسیع (در خصوص ارقام مقاوم بایستی مطالعات بیشتری صورت گیرد).

آفت شته سبز درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان : شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر بادام، زردآلو، هلو، گلابی و گوجه وحشی را نیز مورد حمله قرار می دهد.

آفت شته سبز درختان بادام

مورفولوژی شته سبز درختان بادام

حشره ماده زنده زا، بی بال، رنگ بدن آن سبز تیره و در قسمت عقبی نیز سبز روشن است، طول آن به 2/2 میلی متر می رسد و دم آن به صورت نامشخص و بسیار کوتاه است و کورتیکول به رنگ سبز روشن و کوتاه و شاخک ها ۶ مفصلی است.

حشرات ماده زنده زا بال دار که رنگ شکم آن سبز و سر و سینه سیاه است طول آن به 8/1 میلی متر می رسد. دم با انتهای مدور آن کوتاه و کورتیکول به رنگ قهوه ای تیره است .چشم های شته قرمز رنگ و تخم ها سیاه است.

علائم و نحوه خسارت :

این شته با تغذیه از پشت برگ و شاخه های جوان باعث پیچیدگی برگ بادام می گردد

بیولوژی شته سبز درختان بادام

این شته از آفات درختان بادام زمستان را به صورت تخم روی درختان میوه میزبان سپری می سازد ، اوج فعالیت و خسارت شدید آن در بهار است و از اوایل تابستان جمعیت آن در به شرایط ناپدید می شود و یا در شرایطی دیگر بسیار تقلیل می یابد.

بر اساس منابع خارجی تابستان گذرانی این شته روی گونه های جنس polygonun یا بارهنگ می باشد. به عبارت دیگر این شته پس از فعالیت بهاره و ظاهر شدن افراد بال دار به طرف این نباتات مهاجرت می نماید.

در حالی که در ایران علیرغم جستجوی فراوان پدیده مهاجرت مشاهده نشده است و در مقابل در بعضی مناطق مانند نقاط مرتفع استان مرکزی در طول تیر و حتی مرداد ماه ماده های بکرزای این شته روی پاجوش های بادام در حال زنده زایی ملاحظه گردیده است .

کنترل شته سبز درختان بادام

بلافاصله بعد از ریختن گلبرگ ها که در این موقع هنوز اغلب برگ ها پیچیده نشده اند با استفاده از سم مالاتیون 60 ٪ به نسبت دو در هزار درختان باید سمپاشی شوند. چنانچه سمپاشی درختان با تاخیر انجام شود و پیچیدگی در برگ ها ایجاد شده باشد باید از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار و یا سموم سیتمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و پریمور به نسبت 0/7 – 0/5 در هزار استفاده شود.

آفت شته آردی درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این شته احتمالا در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد و از روی بادام و نی گزارش شده است. گونه دیگری از این شته به نام شته آرد آلود آلو که شباهت زیادی به هم دارند دارای میزبان های بادام، آلو، زردآلو و هلو می باشد.

آفت شته آردی درختان بادام

مورفولوژی شته آردی درختان بادام

ماده های بدون بال به رنگ سبز متمایل به آبی بی رنگ و تخم مرغی شکل و شده و پوشیده از دانه های خاکستری که منظره آرد آلود به سطح بدن می دهد. طول شاخک بیش از نصف طول بدن است و کورتیکول کوتاه و ضخیم است و بین مفاصل شکمی خط های افقی به رنگ سبز مشاهده می شود.

علائم و نحوه خسارت

در ماه های تابستان می توان این شته ها را روی برگ های انواع نی که میزبان ثانوی هستند مشاهده کرد. این برگ ها در سطح بالایی دارای لکه های خشکیده (نکروزه سیاهرنگ) با هاله زرد رنگ می باشند.

معمولا برگ گیاهان میزبان خود را نمی پیچیاند ولی در سر شاخه های جوان پچیدگی ایجاد می کنند. این شته ها اغلب عسلک ترشح نمی کند و توده های وسیع و مجتمع آن ها را در زیر برگ ها می توان مشاهده کرد.

بیولوژی شته آردی درختان بادام

این رشته دو میزبانه بوده و افراد بال دار به وجود آمده در اواخر بهار به طرف میزبان های ثانوی که همان گونه جنس phragmites می باشند پرواز می نمایند و سپس در اوایل پاییز به سوی درختان میوه یعنی میزبان های اصلی خود مراجعت می نمایند.

آفت شته سبز هلو در درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر هلو، بادام، گوجه و زردآلو نباتات زراعی را نیز مورد حمله قرار می دهد.

مورفولوژی شته آردی درختان بادام :

شته ماده بدون بال، رنگ بدن آن زرد متمایل به سبز روشن که در شکم آن نوارهای رنگینی مشاهده و طول آن 2/4-2/3 میلی متر است. کورتیکول ها نسبتا طویل و سبز رنگ و در قسمت انتهایی به طرف یکدیگر تمایل می یابند.

شته ماده بال دار به رنگ سبز زیتونی که لکه های تیره رنگ بر روی مفصل های سوم تا ششم دیده می شود و  طول آن نیز 2/3 میلی متر است. کورتیکول های ماده بدون بال بلندتر از ماده بال دار است.

علائم و نحوه خسارت

اثر تغذیه شته ها برگ های جوان شیره گیاهی خود را از دست داده و باعث پیجش برگ ها می شوند نهایتا درختان بادام از رشد باز مانده و ضعف درخت را به همراه و با توجه به این که طول دوره زندگی این شته کوتاه و تولید مثل آن زیاد است خسارت قابل توجهی به درختان وارد می شود. این شته باعث انتشار بیماری های ویروسی نیز می گردد.

بیولوژی

همزمان با باز شدن برگ ها در بهار، تخم ها نیز تفریخ و شته های موسس شروع به تغذیه از برگ های جوان می نمایند و روی این میزبان چند نسل ماده زنده زا و بکرزا تولید می کنند.

افراد بال دار مهاجر در اوایل بهار به میزبان های ثانویه از خانواده هایSolanaceae ، Malvaceae و علف های هرز مهاجرت کرده و به روش بکرزایی چندین نسل تولید می نمایند. با نزدیک شدن پاییز نرها و ماده های بکرزای بال دار تولید می شود و به طرف گیاهان مختلف از ژانر prunus پرواز می کنند.

ماده های بکرزا و زنده زا انواع ماده های جنسی را تولید کرده که پس از جفت گیری تخم های لقاح شده خود را روی میزبان های زمستانی قرار می دهند.

کنترل: مشابه مبارزه با شته سبز بادام است.

آفت شته خالدارهلو در درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

شته خالدار هلو در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته از آفات مهم درختان میوه هسته دار از جمله هلو، بادم، زردآلو و گوجه می باشد.

آفت شته خالدار هلو در درختان بادام

مورفولوژی شته آردی درختان بادام

به دلیل وجود خال های سیاهی که روی بدن گلابی شکل این شته وجود داردبه آن شته خال دار هلو گفته می شود و در بین شته های درختان میوه بزرگترین شته ای است که دیده شده است.

شته کامل بدون بال، گلابی شکل و رنگ آن خاکستری متمایل به قهوه ای است و طول آن 3/5 تا 5 میلی متر می باشد، ولی شته تخم گذار بی بال،گلابی شکل و طول آن به 5 میلی متر می رسد.

تخم این شته بیضی شکل، به رنگ قهوه ای روشن تا سیاه براق که روی آن برجستگی های ریزی دیده می شود.

علائم و نحوه خسارت

این شته به صورت گروهی روی قسمت هایی از تنه و سرشاخه دیده می شود و با تغذیه از شیره گیاهی و به همراه آن ضعف درختان باعث جلب آفات ثانویه از جمله حشرات پوست خوار و چوب خوار به سمت درختان ضعیف می گردد.

بیولوژی شته آردی درختان بادام

این شته ها زمستان را به صورت تخم روی تنه درختان بادام می گذرانند. بسته به شرایط آب و هوایی در اواخر اسفند ماه تخم ها تفریخ و شته های خارج شده که به آنان شته موسس گفته می شود در همان محل به صورت گروهی فعالیت نموده و به طریق پارتئوژنز تا پاییز به تولید مثل ادامه داده و تا 11 نسل در سال تولید می نمایند.

کنترل:

مشابه مبارزه با شته سبز بادام

آفت سیردار سفید آسیایی درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این آفت در اغلب مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. در اصفهان و چهار محال و بختاری خسارت آن روی بادام زیاد است همچنین از کشورهای ارمنستان، ازبکستان، آذربایجان، تاجیسکتان و قفقاز نیز گزارش شده است. درختان مورد حمله این آفت عبارتند از بادام، زرد آلود، گوجه و آلو

آفت سیردار سفید آسیایی درختان بادام

مورفولوژی

سپردار ماده به طول یک میلی متر و عرض نیم میلی متر و به رنگ نارنجی در زیر سپر قرار دارد. سپر ماده به رنگ سفید مایل به قهوه ای، کشیده و گلابی شکل دیده می شود. پوسته پورگی در انتهای سپر به رنگ زرد متمایل به نارنجی مشاهده می شود.

تخم ها به رنگ زرد و در محل سر دارای دو نقطه قهوه ای تیره می باشد. پوره های جوان کاملا مشخص و متحرک و پوره های نر دراز و اغلب از ترشحات سفید و کرکی شکل پوشیده شده است.

علائم و نحوه خسارت

سپردار سفید ابتدا روی سر شاخه های فرعی و نهایتا زیر برگ ها و میوه در اطراف جوانه ها به صورت متراکم خسارت می زنند. تراکم شدید این آفت ریزش گل برگ و میوه و خشکیدن سرشاخه را به همراه دارد و میوه های آلوده شکل غیر طبیعی پیدا می کند.

بیولوژی

این آفت دو نسل در سال دارد. زمستان را به صورت پوره سن دو و گاهی هم حشره کامل در زیر سپر بسر می برد. بسته به شرایط آب و هوایی منطقه معمولا در اواخر فروردین تخم ریزی صورت می گیرد. از اوایل اردیبهشت پوره های متحرک ظاهر و به تدریج بر تعداد آن ها افزوده میگردد. پوره ها تدریجا ثابت شده و روی شاخه و ساقه های جوان نسل اول را سپری می نماید و نسل دوم را در کنار رگبرگ های اصلی می گذارند.

کنترل

  1. سم پاشی زمستانه ، با توجه به این که استفاده از سموم موجب از بین رفتن دسته جمعی پارازیت ها و پراداتورها شده، لذا به منظور کاهش مصرف سموم و حفظ حشرات مفید در زمان متورم شدن جوانه ها و قبل از شکوفایی گل استفاده از روغن ولک به نسبت 3 درصد تا حدود 90٪ آفت را کنترل می نماید.
  2. سم پاشی بهاره ، مبارزه شیمیایی هم زمان با خروج 57٪ پوره های نسل اول در بهار این زمان تقریبا برای نسل اول اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد و برای نسل دوم اواخر مرداد ماه می باشد و بایستی توسط شبکه های مراقبت و پیش آگاهی تعیین و اعلام گردد.

و با استفاده از سموم فسفره نظیر دیازینون 60٪ به نسب یک در هزار و دورسبان به نسبت 1 تا 1/5 در هزار توصیه می گردد و همچنین اضافه نمودن روغن ولک به نسبت 0/5 در هزار به هر یک از سموم توصیه شده اثرات این آفت کش ها را افزایش می دهد.

آفت شپشک نخودی درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

احتمالا در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد تاکنون از استان های اصفهان، تهران، کرمان، خراسان، آذربایجان، کرمانشاه، فارس و لرستان گزارش شده است. درختان مورد حمله این آفت علاوه بر بادام عبارتند از سیب، به، گلابی، زردآلو.

آفت شپشک نخودی درختان بادام
Image from the Central Science Laboratory Photographic Services Unit

مورفولوژی

حشره کامل گرد و کروی و تقریبا به اندازه یک نخود فرنگی می باشد قطر بدن ماده بالغ 4تا 5/5 میلی متر و به رنگ زرد تا قهوه ای تیره با لکه های زیتونی رنگ است در حشره نر استطاله انتهایی بدن باریک و طویل و به سمت پایین و دارای یک جفت بال شفاف و بزرگ می باشد.

تخم ها به اندازه حدود 0/5 میلی متر و دارای سطحی شفاف و به رنگ کرم تا نارنجی رنگ می باشد. پوره های سن اول کشیده و نارنجی رنگ و پوره های سن دوم کشیده و نسبتا مسطح و بزرگ تر و کم رنگ تر است.

علائم و نحوه خسارت

این آفت با مکیدن شیره نباتی باعث ضعف درختان میزبان شده و بر خلاف سایر شپشک ها به میوه خسارت نمی زند بلکه خسارت آن به برگ ها و شاخه ها می باشد. با ترشح عسلک باعث تجمع گرد و خاک در سطح تنه، سرشاخه، برگ ها و احیانا تولید دوده (فوماژن) می گردد و در نتیجه باعث رکود فعالیت های فیزیولوژیک درخت به خصوص کربن گیری و تنفس می گردد.

بیولوژی

این آفت یک نسل در سال دارد و هم زمان با گل کردن درختان میوه شروع به تخم ریزی نموده و بعد از 20 تا 25 روز تخم ها تفریخ و پوره های جوان پس از ظهور فعال، بوده و برای تغذیه روی برگ ها و شاخه ثابت می شوند.

از اوایل آبان ماه، با کاهش درجه حرارت از برگ ها به روی شاخه های جوان مهاجرت و در کنار هم قرار می گیرند و که این زمان مصادف با خزان برگ هاست. در اوایل اسفند ماه با افزایش دمای محیط، تورم اصلی پوره ها و رشد سریع آن ها به شکل اصلی شپشک نخودی شروع می گردد.

کنترل

توجه به اهمیت کنترل طبیعی این آفت توسط چند نوع زنبور پارازیت، مبارزه در مناطقی که در صد پارازتیسم بالاست توصیه نمی شود (سوراخ خروجی زنبور ارازیت روی سپر شپشک به سهولت قابل رویت است. از طرف دیگر چون خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از سپرها اغلب با ظهور پوره ها همراه است سمپاشی توصیه نمی شود.

در صورت لزوم مبارزه شیمیایی می توان از سمومی مثل دورسبان به نسبت 1 تا 1/5  در هزار و یا دیازینون 60 ٪ به نسبت یک در هزار بر علیه پوره های جوان در نیمه اول خرداد ماه استفاده نمود. تعیین زمان دقیق و مناسب مبارزه توسط شبکه های مراقبت و پیش آگاهی صورت میگیرد.

پوست خوار مدیترانه ای درختان میوه

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این آفت در اغلب مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هسته دار از جمله زردآلو، هلو، گوجه، آلو، گیلاس و آلبالو و درختان میوه دانه دار خسارت می زند.

پوست خوار مدیترانه ای درختان میوه

مورفولوژی

حشره کامل سوسک کوچکی است به طول 2  میلی متر به رنگ سیاه براق، بالپوش ها قرمز آجری و روی آن نقاط فرو رفته و بیضی شکل زیادی وجود دارد. لاروها بدون پا و شکل عمومی آن خمیده و رنگ آن سفید و به طول 2/5 میلی متر می باشد. دارای 5 سن پوره گی و بعد از آن به شفیره سفید رنگ تبدیل می شود.

 علائم و نحوه خسارت پوست خوار مدیترانه ای

1- ضعف عمومی درختان، خشک شدن سریع شاخه ها و نهایتا مرگ درختان

2-عدم جریان شیره گیاهی در قسمت های هوایی و کوچک ماندن میوه ها

3-ایجاد سوراخ های ریز و دایره ای شکل در سطح شاخه ها و تنه و ایجاد شبکه کانال های طولی و عرضی متقاطع در زیر پوست و سطح چوب

بیولوژیپوست خوار مدیترانه ای

حشرات کامل پس از ظاهر شدن و جفت گیری، تخم های خود را به فواصل معین در زیر پوست تنه درختان و در جهت طولی تنه و شاخه با ایجاد دالان هایی قرار دهد. پس از تفریخ تخم ها، لاروها ظاهر و اقدام به حفر دالان های عمود به دنبال داد های قبلی می نمایند و در داخل آن تبدیل به شفیره می شوند.

شفیره ها سپس تبدیل به حشرات کامل شده و با ایجاد سوراخ در بالای دالان شفیرگی از آن خارج و نسل های بعدی را به وجود می آورند. این آفت در مناطق نیمه سرد و مرتفع سه نسل در سال دارد که نسل سوم ممکن است کامل نباشد.

کنترل

  1. تقویت درختان از طریق آبیاری مرتب و استفاده از کودهای شیمیایی مناسب
  2.  هرس شاخه های خشک و آلوده و سوزاندن آن ها

آفت سوسک پوستخوار درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این آفت از مناطق آذربایجان شرقی و اصفهان گزارش شده است ولی احتمال دارد در سایر نقاط بادام خیز کشور نیز وجود داشته باشد. مهمترین میزبان آن بادام ولی به زردآلو و هلو نیز خسارت می زند.

آفت سوسک پوستخوار درختان بادام

مورفولوژی آفت سوسک پوستخوار درختان بادام

این حشره با دو مشخصه قابل تفکیک است:

  1. سر آن در قسمت پیشانی دارای یک خط برجسته میانی است
  2. در اکثر نمونه ها یک صلیب به رنگ سیاه روی بالپوش ها به چشم می خورد حشره کامل آن به رنگ قهوه ای تیره که طول آن به2/5 میلی متر هم می رسد.

علائم و نحوه خسارت آفت سوسک پوستخوار درختان بادام

این آفت جزو آفات ثانویه است و درختان بادامی را که به نوعی ضعیف شده اند مورد حمله قرار می دهند. دارای رژیم چوب خواری بوده و لارو و حشره کامل از ناحیه زیر پوست درختان بادام تغذیه می نماید. تعداد دالان های لاروی از 50 عدد تجاوز نمی یابد.

بیولوژی آفت سوسک پوستخوار درختان بادام

این آفت حداقل دو نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لارو در زیر پوست  شاخه و تنه های درختان بادام سپری می گردد.

کنترل آفت سوسک پوستخوار درختان بادام

مشابه مبارزه با پوست خوار مدیترانه ای درختان میوه

کرم طوقه و ریشه درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این حشره تاکنون در تمام نقاط ایران به استثنای گیلان و مازندران دیده شده است. در بین درختان میوه به نظر می رسد که درختان بادام را چه به صورت اهلی و چه به صورت وحشی بیشتر از هر درخت میوه دیگر این حشره را به خود جلب می کند. به همین جهت این حشره در مناطقی از استان فارس که گونه های بادام های وحشی به فراوانی انتشار دارند زیاد دیده می شوند.

کرم طوقه و ریشه درختان بادام

مورفولوژی

حشره کامل سوسکی است به طول 30-18 میلی متر به رنگ عمومی سیاه مات، در پشت سینه اول دارای 5 لکه سیاه است که دو لکه فوقانی کوچک تر بوده و در وسط آنها بزرگ ترین لکه به صورت مثلث که قاعده آن به حد فوقانی سینه می رسد وجود دارد. راس این مثلث تا اواسط پشت سینه اول پیش می آید ولی هیچگاه به انتهای آن نمی رسد. دو لکه دیگر در قاعده قرار داشته که چسبیده به لبه تحتانی پشت سینه اول می باشد.

علائم و نحوه خسارت

در ناحیه طوقه و یا ریشه اصلی لاروهای سفید رنگ و خمیده که شبیه نعل اسب می باشند تجمع نموده و از قسمت های چوب و آوندهای آبکش تغذیه می نمایند و توده
ای از فضولات  قهوه ای رنگ آفت در آن نواحی مشاهده می شود.

قسمت های آفت زده به حالت پوسیده در آمده و با مختصر فشاری شکسته می شود. حشرات کامل نیز از برگ پوست شاخه های جوان درختان بادام تغذیه می کند.

بیولوژی

زمستان گذرانی این آفت به صورت لاروهای کامل می باشد حشرات کامل از اواخر خرداد و اوایل تیر مشاهده و پس از جفت گیری، حشرات ماده تخم های خود را روی تنه درختان نزدیک خاک قرار میدهد. بعد از 15 الی 20 روز تخم ها تفریخ و لاروهای جوان وارد خاک و سپس داخل ریشه و طوقه نهال ها می گردند.

کنترل

  1.  عملیات به زراعی از قبیل تقویت و آبیاری مرتب درخت بهترین راه مبارزه است
  2.  مبارزه شیمیایی علیه این آفت با توجه به این که لاروها در زیر خاک و در داخل تنه و ریشه اصلی زندگی می کنند بسیار مشکل است.

سوسک شاخک بلند رزاسه درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این آفت در استان های مرکزی، اصفهان، فارس، هرمزگان، لرستان و ایلام به فراوانی انتشار دارد و احتمالا در تمام مناطق میوه خیز کشور وجود دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هسته دار و دانه دار خسارت می زند.

سوسک شاخک بلند رزاسه درختان بادام

مورفولوژی

حشرات کامل به طول 25-16 میلی متر و به رنگ سیاه یا قهوه ای تیره و جلای فلزی دیده می شود. شاخک های این آفت بلند به طوری که طول آن از انتهای بدن می گذرد. دارای پاهای نسبتا بلندی می باشند. لاروها به رنگ زرد روشن و حلقه  های بدن برجسته و به خوبی از یکدیگر قابل تفکیک است.

علائم و نحوه خسارت

لاروها در داخل سرشاخه ها شروع به تغذیه می کنند و باعث قطع آوندها شده که منجر به اختلال در جریان شیره نباتی می شود و نهایتا برگ ها و میوه ها پلاسیده شوند. همچنین بر اثر وزش باد شاخه های آلوده شکسته و همین ضایعات بر روی تنه سال های3-2ساله موجب شکسته شدن و یا خشک شدن آن ها می گردد.

بیولوژی

این حشره یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت لارو سن سوم و سن آخر می گذراند. در بهار همزمان با گرم شدن هوا از ناحیه چوب و مجاور آوندهای آبکش تغذیه می نماید و در اواخر اردیبهشت در داخل دالان های لاروی تبدیل به شفیره می گردد.

حشرات کامل پس از ظهور در ساعات گرم روز فعال گشته و با تغذیه از برگ ها، تخم های خود را در محل اتصال دمبرگ ها قرار می دهند. پس از 15-10 روز تخم ها تفریخ و لاروها از سطح وارد پوست می شوند و تغذیه خود را شروع می کنند.

کنترل

  1.  تنظیم دور آبیاری با توجه به نیاز گیاه و جلوگیری از تنش آبی درختان بادام
  2.  تقویت درختان با استفاده از کودهای فسفره همراه با کود حیوانی در نیمه اول آذرماه
  3.  استفاده از گیاهان تله که دارای گل سفید رنگ بوده و زمان گلدهی آن ها مصادف با زمان خروج حشرات بالغ در طبیعت باشند جهت جلب حشرات کامل و جمع آوری آن ها
  4.  هرس سرشاخه ها و شاخه های آلوده و سوزاندن آن ها

کرم سفید ریشه درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این افت از اکثر استان های کشور گزارش شده است. از آفات پلی فاز است که به اکثر گیاهان زراعی و درختان میوه از جمله بادام خسارت می زند.

کرم سفید ریشه درختان بادام

مورفولوژی کرم سفید ریشه

حشره کامل سوسک بزرگی به رنگ قهوه ای روشن تا تیره که بالپوش های آن دارای نقاط سفید رنگ نامنظم زیادی است. طول این آفت به 35 میلی متر می رسد. لارو
این آفت که  در حداکثر رشد خود به 9 میلی متر می رسد سفید رنگ، قوسی شکل و دارای سه جفت پای سینه ای می باشد. شفیره ها در یک محفظه گلی با نام گهواره شفیرگی که توسط لاروها ساخته می شوند به وجود می آیند.

علائم و نحوه خسارت

خسارت اصلی مربوط به مرحله لاروی است که در طول 3-2سال در زیر خاک از ریشه های گیاه میزبان تغذیه می کند و با جویدن ریشه های فرعی و پوست ریشه های اصلی موجب زرد شدن و خشکیدن کامل گیاه میزبان می گردد.

بیولوژی

بررسی ها و مشاهدات چند ساله اخیر نشان داده که این آفت در شرایط آب و هوایی متفاوت می تواند یک نسل خود را طی 3-2 سال کامل کند. زمستان گذرانی آن به صورت لارو و در عمق 0/5 متری خاک است و در بهار تبدیل به شفیره می شود.

اوج ظهور حشرات کامل در شرایط آب و هوایی کرج 7/20تیرماه می باشد. حشرات کامل شب ها به پرواز در آمده و 6-5 روز پس از جفت گیری، حشرات ماده تخم های خود را که تعداد آن 30-20 عدد است در داخل خاک قرار می دهند.

پس از تفریخ تخم ها لاروهای سن اول بر روی ریشه گیاهان یک ساله و لاروهای سن دوم به بالا روی ریشه درختان میوه از جمله بادام تغذیه می نمایند.

کنترل

  1.  شخم زدن پای درختان در بهار و تابستان که لاروها در سطح بالایی خاک فعالیت دارند به منظور از بین بردن آن ها
  2.  جمع آوری حشرات کامل به دو صورت :

 الف – تکان دادن درختان در صبح زود (زیرا حشرات کامل شب ها روی درختان به استراحت می پردازند)

ب- جمع آوری حشرات با کمک تله های نوری

3. مبارزه شیمیایی در سه سال متوالی و هر سال 30-25 روز بعد از ظهور حشرات کامل با استفاده از سمومی نظیر گرانول دیازینون 10٪ به مقدار 20کیلوگرم و یا دورسبان گرانول 50٪ به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار و یا دیازینون مایع به صورت محلول 2 در هزار در پای درخت.

آفت سرشاخه خوار هلو درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این آفت در نقاط مختلف کشور از جمله اصفهان، مشهد، اطراف تهران، دماوند گزارش شده است ولی در باغ های بادام قزوین، کرج و آذربایجان خسارت آن شدیدتر است. علاوه بر هلو به سایر درختان میوه هسته دار از جمله بادام، زردآلو، گوجه و آلو خسارت می زند.

آفت سرشاخه خوار هلو درختان بادام

مورفولوژی آفت سرشاخه خوار

حشرات کامل خاکستری رنگ با لکه های تیره و عرض بدن با بال های باز حدود12 میلی متر می باشد. لاروها قهوه ای متمایل به قرمز به طول 10 میلی متر، شفیره قهوه ای رنگ و در انتهای بدن دارای یک دسته مو به طول 6 میلی متر، تخم ها سبز روشن متمایل به سفید و بیضی شکل به طول حدود 0/5 میلی متر

علائم و نحوه خسارت آفت سرشاخه خوار

در مراحل اولیه رشد، لاروها وارد سرشاخه شده و موجب خشک شدن آن ها و ایجاد سرشاخه های فرعی می گردد و در مراحل بعدی وارد میوه شده و موجب از بین رفتن آن ها می گردد.

بیولوژی آفت سرشاخه خوار

ین آفت زمستان را در داخل پیله های قهوه ای رنگ که در محل اتصال شاخه های فرعی به تنه و شاخه اصلی چسبیده، به صورت لاروهای سنین 2 و 3 می گذراند. همزمان با تورم جوانه ها در بهار فعالیت آنان آغاز و ابتدا در داخل شاخه های جوان و آب دار به رشد خود ادامه داده و سپس در داخل شاخه های توخالی با تنیدن پیله تبدیل به شفیره می گردند.

کنترل آفت سرشاخه خوار

  1.  هرس بهاره درختان قبل از کامل شدن دوران تغذیه لاروها
  2. مبارزه شیمیایی

الف- محلول پاشی پیش بهاره با روغن ولک به نسبت 25-2 درصد

ب-سم پاشی اول پس از ریختن گلبرگ ها با استفداه از دیازینون به نسبت یک در هزار.

ج – سم پاشی دوم همزمان با ظهور لاورهای نسل بهاره و قبل از نفوذ آن ها به داخل میوه که مصادف با اوایل تیرماه می باشد (زمان دقیق مبارزه توسط شبکه های مراقبت و پیش آگاهی تعیین میگردد ).

آفت پروانه پوستخوار درختان میوه

مناطق انتشار و نباتات میزبان:

این آفت تاکنون از استان های آذربایجان شرقی و غربی، خراسان، مرکزی، اصفهان و خراسان گزارش شده است. درختان بادامی که در استان مرکزی مورد حمله قرار گرفته اند تماما” درختانی هستند که دچار ضعف عمومی شده اند.

این آفت علاوه بر بادام به درختان سیب، گلابی، به و گیلاس نیز خسارت می زند.

آفت پروانه پوستخوار درختان میوه

مورفولوژی آفت پروانه پوستخوار

عرض حشره کامل با بال های باز15-12 و طول بدن 6-5 میلی متر است. بال روئی به رنگ قهوه ای تیره و دارای نقش و نگار زیبائی است. در حاشیه بیرونی هر بال روئی چهار خط کوتاه سیاه دیده می شود. بال زیری خاکستری پر رنگ و دارای ریشک های کوتاه و به رنگ روشن است.

تخم ها به شکل عدس و رنگ آن اول شیری بوده و سپس به رنگ قرمز روشن در می آید. لارو به رنگ ارغوانی روشن و سر آن قهوه ای روشن و ضخامت سینه اول و مقعدی به رنگ قهوه ای متمایل به خاکستری کم رنگ می باشد. طول لارو در حداکثر رشد خود به 10 میلی متر می رسد. شفیره به رنگ قهوه ای روشن و طول آن . 7-6 میلی متر است.

مطالب مرتبط :
بیماری‌های درختان هلو و راههای درمان و پیشگیری
شپشکهای گیاهی و روشهای مبارزه با آنها
پروانه چوبخوار پسته

علائم و نحوه خسارت آفت پروانه پوستخوار

مشخص ترین نشانه این آفت وجود شیرابه های سفید رنگی و … است که از پوست تنه درختان خارج می شود و این بر اثر تغذیه لاروها از زیر پوست و
ناحیه کامبیوم می باشد. سوراخ های تغذیه ای توسط فضولات حشره مسدود می گردد.

بیولوژی آفت پروانه پوستخوار

این آفت یک نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لاورهای سنین مختلف می باشد. پروانه ها پس از ظهور در ساعت های اولیه صبح به پرواز در آمده و پس از جفت گیری ،حشرات ماده تخم های خود را که به تعداد 90-60عدد می باشد به صورت انفرادی بر روی پوست های زخمی و شاخه های درختان می گذارد. پس از تفریخ
تخم ها  لاروهای جوان خارج شده و با حرکت به دور پوست تنه، سوراخی در آن ایجاد و وارد پوست می شوند.

کنترل آفت پروانه پوستخوار

در صورت بالا بودن جمعیت آفت پس از تفریخ تخم ها و ظهور لاروهای جوان و قبل از آن که لاروها داخل پوست درخت شوند با استفاده از سموم فسفره مانند دیازینون 60٪ به نسبت یک در هزار درختان باید سمپاشی شوند.

آفت کنه عمومی یا کنه تارعنکبوتی درختان بادام

مناطق انتشار و نباتات میزبان این آفت در تمام مناطق کشور انتشار دارد. آفتی پلی فاز بوده و روی اغلب نباتات زراعی و درختان میوه از جمله بادام مشاهده می شود.

آفت کنه عمومی یا کنه تارعنکبوتی درختان بادام

مورفولوژی کنه تارعنکبوتی درختان بادام

روی بدن این آفت دو نقطه دیده می شود. به این جهت به آن کنه دو نقطه ای می گویند. این کنه بیضی شکل و در بهار به رنگ سبز مایل به زرد و در تابستان به رنگ قرمز نارنجی و طول بدن آن به حدود پنج میلی متر می رسد. کنه نر حدود 1 میلی متر کوچک تر است.

تخم ها که قطر آن کمی بیش از 0/1 میلی متر است گرد و به رنگ زرد و پوره های زرد رنگ و کروی دارای سه جفت پا می باشند.

علائم و نحوه خسارت کنه تارعنکبوتی درختان بادام

کنه های ماده در زیر برگ ها تارهای بسیار نازکی می کنند. بر اثر تغذیه برگ های درختان آلوده گرد آلود و حالت تار عنکبوتی می گیرند. در صورت خسارت شدید برگ درختان ریزش می کند، میوه ها کوچک و نهایتا موجب ضعف درختان در سال های بعد می گردند.

بیولوژی کنه تارعنکبوتی درختان بادام

این آفت چندین نسل در سال دارد و 20-15 روز طول می کشد تا دوره زندگی یک نسل آن کامل شود. زمستان گذرانی آن به صورت ماده بالغ در شکاف پوست تنه درختان، کلوخه ها و برگها در زیر درختان است. هم زمان با گرم شدن هوا در اوایل بهارکشت و پرورش بادام پس از تغذیه، توسط کنه های ماده در پشت برگ ها به تعداد 80-40عدد تخم گذاشته می شود.

این تخم ها پس از 12-5روز تفریخ و پوره ها خارج می گردند. اوج فعالیت کنه ها در اوایل تابستان که هوا گرم و خشک و شرایط مساعد برای ادامه فعالیت آن هاست می باشد.

کنترل کنه تارعنکبوتی درختان بادام

  1.  کاهش گرد و خاک اطراف باغ و آبیاری منظم
  2. سم پاشی علف های هرز باغ ها که می تواند میزبان کنه ها باشند.
  3.  سم پاشی با سموم کنه کش مناسب مانند: سیترازون به نسبت یک در هزار، اومایت به نسبت یک در هزار، نئورون به نسبت 2 در هزاره

منبع :

کشت و پرورش بادام (کاشت ، داشت و برداشت )  به نوشته :

مهندس ایوبعلی

مهندس ایزدی نجف آبادی

مهندس ویدامعصومی فر

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.